YALVAÇ MASALLARININ İLETİLERİ
*Mustafa YOĞURTÇU
ÖZ
Yalvaç Masallarının İletileri isimli bu çalışma Giriş, İşlevsel halkbilimi kuramı, Masalların İletileri, Yalvaç ve Yalvaç masalları, Yalvaç masallarının iletileri, Yalvaç masallarındaki en çok verilen ortak iletilerin değerlendirilmesi, Yalvaç masallarının ana fikirleri ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde masal tanımı, masal inceleme yöntemleri üzerinde durulmuştur. Bağlam merkezli yöntemler arasında yer alan İşlevsel halkbilim kuramı, temsilcileri ve folklorun işlevleri hakkında bilgi verilmiştir.
İşlevsel halkbilimi kuramı üzerinde çalışmaları olan Helimoğlu Yavuz’un çalışmaları ve hazırladığı indeks hakkında bilgi verilmiştir. Yalvaç ve Yalvaç masalları hakkında bilgi verildikten sonra Göde’nin derlediği yetmiş Yalvaç masalı bu indekse göre incelenmiştir.
İnceleme sonucunda en çok verilen iletilerin zekânın önemi, iyilik ve kötülük, haklılık ve haksızlık, ailenin önemi ve sabır olduğu görülmüştür. Bunların dışında yalan, dürüstlük, kararlılık, umut, adalet, yönetim, bağışlayıcılık sırasıyla en çok verilen iletilerdir. Yalvaç masallarında en az kullanılan iletiler ise şans, dikkat, korku, ekonomik dayanışma, hukuk ve meraktır.
Masallarımızda iyiliğin karşılığı kötülüktür, iyilik yapan iyilik bulur, kimseye güvenme, herkes kendi çıkarını düşünür, hayatta herkesin bir düşmanı vardır, huylu huyundan vazgeçmez, kimin güçlü olduğu bilinmez ve insanoğlu her canlıyı kullanır ana fikirlerinin en sık verilmeye çalışılan ana fikirler olduğu görülmüştür.
Sonuç bölümünde ise bu veriler incelenmiş masalların geleneğimizin, kültürümüzün ayrılmaz bir parçası olduğu, bu kültürü gelecek nesillere aktarmada masallar büyük bir öneme sahip olduğu, modern eğitim sisteminin ihtiyaç duyduğu materyallerin masallarla giderilebileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.
*Gaziantep Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Doktora Öğrencisi, mustafa.yogurtcu@hotmail.com
|
GİRİŞ
Nesirle söylenmiş, dinlik, büyülük inanışlardan ve törelerden bağımsız, tamamıyla hayal ürünü, gerçekle ilgisiz ve anlatılanlara inandırma iddiası olmayan kısa bir anlatı (Boratav, 2000) türü olarak tanımlanan masal eğitimde etkili bir araçtır. Sakaoğlu (2002:4) tanımında geçen “inandırmak iddiası olmayan” sözlerine itiraz eder ve masalı “Kahramanlarından bazıları hayvanlar ve tabiatüstü varlıklar olan, olayları masal ülkesinde cereyan eden, hayal mahsulü olduğu halde dinleyenleri inandırabilen bir sözlü anlatım türü” olarak tanımlar.
Halk anlatılarını incelemek için geliştirilen yöntemler “metin merkezli” ve “bağlam merkezli” olmak üzere iki ana başlıkta ele alınabilir. Metni esas alan araştırmalar yapı, içerik ve şekil özelliklerini dikkate alarak sorunu çözümlemek için çalışırken bağlam odaklı araştırmalar ise bunların yanında yaratım, icra ve işlev özelliklerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini savunurlar (Ekici, 2007: 100-101).
Bağlam merkezli halk bilim çalışmalarının temelinde anlatan, dinleyen ve anlatılan/metin olmak üzere üç temel öğeden oluşan sözlü anlatımın sosyal bir olay olduğu anlayışı yatmaktadır (Artun, 2005: 59). Bağlam merkezli halk bilimi kuramları arasında yer alan İşlevsel Halkbilimi kuramı, günümüz halkbilimi çalışmalarında en yaygın olarak kullanılan teorilerden biridir.
İşlevsel Halkbilim Kuramı
Ekici (2016: 124), İşlevsel Halkbilim kuramının özellikle metinlerdeki değişkenlik, hacim ve içerik farklılaşması gibi sorunların çözümünde yardımcı olmasının yanında, halk edebiyatı yaratmalarının kim tarafından nasıl, neden ve nerede yaratılıp nakledildiklerinin açıklanması; kim tarafından, neden ve nasıl dinlendiğinin incelenmesi ve folklor ürünlerinin bir sosyal ilişkinin ürünü olduğunun ortaya konması gibi sonuçlara ulaşılmasını sağladığı için son derece önemli olduğunu belirtir.
Folklorün çok sayıdaki işlevini Willam Bacom dörde indirmişitir. (Aktaran, Çobanoğlu, 2018:263). Bu işlevler şunlardır:
- Hoşça vakit geçirme, eğlenme ve eğlendirme
- Değerlere, toplumsal kurumlara ve törelere destek verme
- Eğitim ve kültürün genç kuşaklara aktarılması
- Toplumsal ve kişisel baskılardan kurtulma mekanizmasıdır.
Masalların İletileri
Helimoğlu Yavuz(2009:35) işlevlerin yanında iletilerden de bahsetmiştir. “Masallarda ait oldukları toplumların gelenek, görenek ve inançlarını, sosyal, kültürel, ekonomik yapılarını yansıtan pek çok ileti vardır.”
Helimoğlu(2009), Masallar Eğitsel İşlevi Mesaj İndeks isimli çalışmasında üstünde çalıştığı 90 masaldan 517 ileti tespit etmiştir. Bu iletileri şu şekilde sınıflandırmıştır:
- Etik İletiler
- Psikolojik İletiler
- Sosyolojik İletiler
- Ekonomik İletiler
- Öteki İletiler
Oluşturduğu ileti dizini alt başlıklara ayırmıştır:
Etik iletileri: Yalan, Dürüstlük, Namus
Psikolojik İletileri: Sabır, Kararlılık, Umut, Kıskançlık, Şantaj, Korku, Evham, Merak, Özeleştiri, İyilik-kötülük, Haklılık-haksızlık, Zeka, Sağduyu, Dikkat, Paylaşım, Bağışlayıcılık, İncelik, Dostluk, Özveri, Saygı
Sosyoloji İletileri: Aile, Hukuk, Adalet, Yönetim, Yönetici, Öteki insan ilişkileri
Ekonomik İletileri: Paranın gücü, Ekonomik dayanışma
Öteki İletileri: Öteki iletiler
Ayrıca bu alışmada en çok verilen iletiler üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır.
Yalvaç ve Yalvaç Masalları
Yalvaç kendi kültürel mirasına bağlı olmakla birlikte çağın yeniliklerine ve gelişmelere açık bir ilçedir. Yalvaç coğrafi olarak Akdeniz bölgesinin batı kısmında Göller Yöresi olarak adlandırılan, yörenin kuzey ucunda yer alır. Hem Ege Bölgesi, hem de İç Anadolu Bölgesi’ne komşu olan, Isparta ilinin en büyük ilçesidir (www.yalvac.bel.tr).
Şehir Sultan dağlarının güneybatı eteklerinde yer almaktadır. Doğusunda Sultan Dağları, kuzeyinde Karakuş dağı, güney doğusunda Kızıldağ ve güneybatısında Kirişli 54 Dağı yer almaktadır. Kentin en yüksek noktası Toroslar üzerinde bulunan 2610 metre yükseklikteki Gelincik Ana Dağıdır. Kentte, engebeli yerler bulunsa da genel olarak düz sayılabilecek bir arazi yapısı vardır. Kentteki en önemli düzlükler 126 km2 yüzölçümüne sahip Yalvaç ovası ve 50 km2 alana sahip Hoyran (Kumdanlı) ovasıdır. (www.yalvac.bel.tr)
Isparta’ya 105 km uzaklıkta olan Yalvaç, 1415 km²lik bir alan üzerine kurulmuştur. Denizden ortalama yüksekliği 1.100 m.dir. İlçenin tek gölü Hoyran Gölü’dür. Yalvaç Psidia Antiochia isimli bir antik kente sahip, mahalle fırınları, ekmek, börek, güllaç, kesmik baklavası ve keşkeği ile ünlü bir şehirdir. Çınaraltı denen 800 yıllık bir çınar ağacının etrafında kurulmuş kahveleri ile tanınır. Yalvaç’ta semercilik, keçecilik, dericilik, saraççılık, minyatür at arabası imalatçılığı, nalbantçılık halen yaşatılan geleneksel el sanatları arasında yer alır. Yalvaç’ın hemen hemen tüm mahallelerinde geleneksel Yalvaç evleri, tarihi konakları, sokakları ve Yalvaç’ın deriden yapılan ürünleri önemli özellikleridir.(www.isparta.gov.tr)
Yalvaç ve yöresi yerleşim merkezlerinde tek tip etnik yapı görülür. Genellikle Oğuz- Türkmen boylarından meydana gelir. Hiç göçe maruz kalmayan şehir göç vermektedir. Bundan dolayı tipik Türk şehir özelliklerinin tümünü taşır. Yerleşim camii, çeşme ve çarşı etrafında kurulmuştur (Göde, 1997.
Yalvaç masalları ile ilgili yapılan ilk bilimsel çalışma Halil Altay Göde’ye(1997) ait yüksek lisans çalışmasıdır. Bu çalışmada yetmiş masal toplanıp kayda geçilmiştir. Masalların tip tasnifi yapılarak Türk ve dünya masalları arasındaki yeri belirlenmiştir. Tezde yer alan yetmiş masalın altı tanesi hayvan masalı, bir tanesi zincirleme masal, altmış üç tanesi ise asıl halk masalıdır. Ayrıca çalışmada masalların ortak özellikleri; temler, kahramanlar ve çevre başlıkları altında incelenmiştir. (Göde, 1997)
Yalvaç Masallarının İletileri
Halil Altay Göde’nin (1997) Yalvaç Masalları isimli çalışmasından alınan 70 masalda 27 ana iletiden 519 farklı ileti tespit edilmiştir. Bu iletileri şu şekilde sınıflandırmıştır:
- Etik İletiler
- Yalan(27 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Dürüstlük(27 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Namus(21 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Hırsızlık(16 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Psikolojik İletiler
- Sabır(34 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Kararlılık(27 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Umut(24 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Kıskançlık(22 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Şantaj(10 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Korku(2 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Merak(3 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- İyilik- Kötülük(42 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Haklılık- Haksızlık(42 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Zekâ(43 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Dikkat(1 masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Paylaşım(14 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Bağışlayıcılık(24 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Dostluk(10 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Özveri(11 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Şans(1 masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Sosyolojik İletiler
- Aile (42 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Hukuk(3 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Adalet(24 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Yönetim(23 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Ekonomik İletiler
- Paranın Gücü(16 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Ekonomik Dayanışma(2 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
- Fakirlik(8 farklı masalda ileti olarak verilmektedir.)
Yalvaç Masallarındaki En Çok Verilen Ortak İletilerin Değerlendirilmesi
Bu verilerden yola çıkarak en çok verilen iletinin zekânın önemi olduğu görülmektedir. 43 farklı masalda kahramanlarımız zekâları sayesinde zor durumlardan kurtulma fırsatı bulmuşlardır. En çok üzerinde durulan iletinin zekâ olması bugün gibi geçmişte de zekâya önem verildiği söylenebilir.
İyilik ve kötülük ile haklılık ve haksızlık çok verilen iletilerdendir. 42 masalda iyilik ve kötülük çarpışmış ve sonunda hep iyiler kazanmıştır. 42 masalda da haklı ile haksızın mücadelesi vardır.
Ailenin önemi iletisi de çok fazla verilen iletilerdendir. Parçalan aileler, ailesini koruyan kahramanlar, imtihan edilen aileler masallarda çok fazla işlenmiştir. Bu veriden de geçmişte de ailenin Türk kültüründe değişmez bir öneme sahip olduğu söylenebilir.
Sabır da çok sık verilen iletilerdendir. Sabır pek çok masalda kahramanımızın en büyük özelliği olmuştur. Sabır sayesinde kahramanımız yaşadığı zorlukların üstesinden gelebilmiştir. Bugün olduğu gibi geçmişte de sabrın tavsiye edilen bir özellik olduğu söylenebilir.
Bunların dışında yalan, dürüstlük, kararlılık, umut, adalet, yönetim, bağışlayıcılık sırasıyla en çok verilen iletilerdir. Bu iletilere bakıldığında toplumun veya kişinin başarısını sağlayan ya da başarı için uzak durması gereken davranışlar olduğu göze çarpmaktadır. Bu iletiler sayesinde kahramanlarımız masallarda galip gelmişlerdir.
Yalvaç masallarında en az kullanılan iletiler ise şans, dikkat, korku, ekonomik dayanışma, hukuk ve meraktır. Bu iletilere birkaç masalda rastlanabilinmiştir. Kahramanlarımız zorlukları dikkat, şans, korku, ekonomik dayanışma ve hukuktan ziyade zekâ, sabır ve mücadele ile aşmışlardır.
Helimoğlu’nun(2009), araştırmasında rastlanmadığı halde Yalvaç masallarında fakirlik göze çarpmaktadır. Fakirlik kahramanlarımızı olumsuz etkilemiş, çoğu zaman yollara düşmelerine neden olmuştur. Sekiz masalda fakirlik iletisine rastlanmıştır. Bu veriden yola çıkarak masalların aktarıldığı dönemlerde de Yalvaç bölgesinde fakirlik yaşandığı söylenebilir. Yaşanan fakirlik Yalvaç masallarında ileti olarak karşımıza çıkmıştır.
Yalvaç Masallarının Ana Fikirleri
İncelediğimiz 70 Yalvaç masalının çeşitli ana fikirler içerdiği gözlemlenmiştir. Bu ana fikirler ve ana fikirlerin verildiği masalların numaraları şu şekildedir:
- İyiliğin karşılığı kötülüktür.( 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 54, 55, 64, 69, 70. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 42 Yalvaç masalının ana fikri iyiliğin karşılığı kötülüktür.)
- İyilik yapan iyilik bulur.( 6, 7, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20 ,21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 41, 43 ,45, 46, 47, 48, 49, 50, 51. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 39 Yalvaç masalının ana fikri iyilik yapan iyilik bulurdur.)
- Kimseye güvenme. ( 2, 11, 15, 16, 17, 30, 35, 36, 37, 38, 39, 43, 44, 47, 48, 50, 53, 55, 63, 67, 68, 69, 70. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 24 Yalvaç masalının ana fikri kimseye güvenmedir.)
- Herkes kendi çıkarını düşünür. (3, 15, 16, 17, 32, 33, 36, 37, 38, 39, 43, 44, 47, 48, 50, 53, 63, 67, 68, 69, 70. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 19 Yalvaç masalının ana fikri herkes kendi çıkarını düşünürdür.)
- Hayatta herkesin bir düşmanı vardır.(7, 10, 15, 16, 17, 18, 19, 24, 29, 36, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 19 Yalvaç masalının ana fikri hayatta herkesin bir düşmanı vardır, şeklindedir.)
- Huylu huyundan vazgeçmez. ( 1, 15, 16, 17, 30, 36, 43, 44, 50, 65, 67, 68, 69, 70. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 14 Yalvaç masalının ana fikri huylu huyundan vazgeçmezdir.)
- Kimin güçlü olduğu bilinmez. ( 5, 14, 24, 29, 36, 37, 42, 43, 47, 48, 51, 69. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 12 Yalvaç masalının ana fikri kimin güçlü olduğu bilinmezdir.)
- İnsanoğlu her canlıyı kullanır. ( 4, 9, 11, 14, 22, 37, 69. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 7 Yalvaç masalının ana fikri insanoğlu her canlıyı kullanırdır.)
- Verdiğin sözü tutmalısın. ( 23, 25. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 2 Yalvaç masalının ana fikri verdiğin sözü tutmalısındır.)
- Nerede, nasıl davranman gerektiğini bilmelisin. ( 59, 62. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 2 Yalvaç masalının ana fikri nerede, nasıl davranman gerektiğini bilmelisindir.)
- Akıl yaşta değil, baştadır. ( 15, 16. Masallar bu ana fikri içermektedir. Toplam 2 Yalvaç masalının ana fikri Akıl yaşta değil, baştadır, şeklindedir.)
- Kimseyi hor görme. ( 52. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Besmele çekmeyi unutma. ( 13. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Tembellik insana zarar verir. ( 63. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Dünya her geçen gün bozuluyor. ( 23. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Kaderinden kaçamazsın. ( 26. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Hakkın takdirini kulun tedbiri bozamaz. ( 27. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Kadının sözünü dinlemek gerekir. ( 29. Masal bu ana fikri içermektedir.)
- Gereksiz yere tasalanma. ( 31. Masal bu ana fikri içermektedir.)
Bu ana fikirlerin dışında Yalvaç masallarında geçen bazı durumlara da değinmek gerekir. Özellikle hamilelik ve üreme gibi özel durumlar masallarda oldukça önemli yer tutmuştur. İki masalda ilişki olmadan hamile kalma durumu göze çarpar.( 14, ve 33. Masallar.) Ayrıca kadınların karnında yılan yerleşmesi ve bu yılanların kadınların ağzından çıkması iki masalda rastlanılan durumlardır.( 12. ve 34. Masallar). Bunun yanında kadın kahramanlarının çocuğunun olmamasına da beş masalda rastlanmaktadır.(22, 23, 24, 25, 46. Masallar).
SONUÇ
Yalvaç masallarında verilmeye çalışılan iletiler aslında geleneklerin bir yansımasıdır. Helimoğlu (2009) bu konuya gelenekler iletileri oluşturuyor. İletiler gelenekleri pekiştiriyor, masallar gelenekler doğrultusunda gelişiyor, masallar ürünü oldukları toplumların sosyo-kültürel aynalarıdır, şekilde açıklık getiriyor.
Yalvaç masallarında en sık verilen ileti zekâ ile her güçlüğün aşılacağıdır. Masallarımızda çocuklarımıza zekânın ve zekâyı doğru yolda kullanmanın önemi aktarılmaya çalışılmıştır. Bunun yanında Yalvaç masallarında iyi ile kötünün haklı ile haksızın mücadelesi göze çarpmaktadır. Bu mücadeleden birçok sıkıntı ile başa çıkan iyi galip gelmektedir. Haksızlığı uğramasına rağmen haklı en sonunda ödüllendirilmektedir. Kahramanlarımızın bu mücadelelerden sağ salim çıkmasını sağlayan bir diğer özelliği ise sabırlı olmasıdır. Sabır sayesinde zorlukların üstesinden gelip ödüllendirilmektedir. Bu nedenle masallarımız sabırlı olmayı önermektedir.
Toplumun temel biriminin aile olması masallara da yansımıştır. Ailenin önemi, her ne pahasına olursa olsun aileyi bir arada tutmak için mücadele vermenin önemi Yalvaç masallarına da yansımıştır.
Masallarda insanı insan yapan bütün erdemlere yer verilmiştir. Yalan söylememek, dürüstlük, kararlılık, umut, adalet, bağışlayıcılık gibi erdemler masallarla iletilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle masalların amaçları arasında toplumun düzeni sağlayıp iyi insan yetiştirmek de sayılabilir. Az da olsa şans, korku gibi duygular da masallarda işlenmiştir.
Masallarda adalet ve yönetim konularına da değinilmiştir. İyi yönetemeyen adil olmayan yöneticiler yönetimi yenildiği kahramanımıza bırakmak zorunda kalmışlardır. Masallar sayesinde yöneticilere mesaj verilmiş, adil yönetmezsen yönetimi kaybedebilirsin denmiştir.
Masallarımızda kahramanlarımız genellikle yaptığı iyiliğin cezasını görmüş ama bu imtihandan da çıkarak iyiliğinin mükâfatını almayı başarmıştır. Hiçbir kötülük cezasız kalmamıştır. Pek çok kez en yakınları tarafından ihanete uğramıştır. Bu masallarla kimseye güvenilmemesi gereği iletilmeye çalışılmıştır. Haksızlığa uğrasan da önünde sonunda hakkına kavuşursun mesajı verilmeye çalışılmıştır. Bunların dışında herkes kendi çıkarını düşünür, hayatta herkesin bir düşmanı vardır, huylu huyundan vazgeçmez, kimin güçlü olduğu bilinmez, insanoğlu her canlıyı kullanır, verdiğin sözü tutmalısın, nerede, nasıl davranman gerektiğini bilmelisin, akıl yaşta değil, baştadır, kimseyi hor görme, besmele çekmeyi unutma, gereksiz yere tasalanma, dünya her geçen gün bozuluyor, kaderinden kaçamazsın, Hakkın takdirini kulun tedbiri bozamaz, kadının sözünü dinlemek gerekir, tembellik insana zarar verir gibi pek çok kültürel, ahlaki ve dini öğüt verilmeye çalışılmıştır.
Sonuç olarak masallar geleneğimizin, kültürümüzün ayrılmaz bir parçasıdır ve geçmişte yaşanan birçok hadiseden beslenmiştir. Bu kültürü gelecek nesillere aktarmada masallar büyük bir öneme sahiptir. Ayrıca modern eğitim sisteminin ihtiyaç duyduğu materyal masallarda gizlidir. Bu nedenle modern eğitimde masallardan yararlanmak faydalı olacaktır denebilir.
KAYNAKÇA
Artun, E., Türk Halkbilimi, Kitabevi, 2005, İstanbul.
Başgöz, İ. Protesto: Folklorun Beşinci İşlevi (Fonksiyonu), Folkloristik: Prof. Dr. Umay Günay Armağanı, Feryal Matbaacılık, 1996, Ankara.
Boratav, P. N. ,100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, Bilgesu Yayınları, 2013, Ankara.
Çobanoğlu, Ö. , Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine
Giriş, Akçağ, 2018, Ankara.
Dundes, A., (Çev. M. Ekici), Halk Bİliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar-1, Geleneksel Yayıncılık, 2006, Ankara.
Ekici, M. Halk Bilgisi (Folklor)-Derleme ve İnceleme Yöntemleri, Geleneksel Yayıncılık, 2007,
Ankara.
Göde, H., Yalvaç Masalları Üzerine Bir İnceleme, Süleyman Demirel Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 1997, Isparta.
Helimeoğlu, Yavuz,M., Masallar ve Eğitsel İşlevleri, Cumhuriyet Kitapları, 2009, İstanbul.
Sakaoğlu, S. , Gümüşhane ve Bayburt Masalları, Akçağ Yayınları, 2002, Ankara.
Yalvaç İlçe Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü Brifing Raporu, 2017, Yalvaç.
DİĞER BLOG YAZILARI